freelancer

Tổng hợp các lỗi thường gặp khi lập trình viên khởi nghiệp và giải pháp

Bài viết được dịch từ bài プログラマが独立・起業する時によくするミスと対策 まとめ của tác giả Hiroshi Shimo


Vốn là một lập trình viên khởi nghiệp với nhiều thất bại, tôi tổng hợp những thất bại thường gặp ở đây với mong muốn các lập trình viên, kỹ sư sẽ không lặp lại vết xe đổ đó. (Vẫn tiếp tục cập nhật) Những chia sẻ này hẳn sẽ có ích không chỉ với lập trình viên mà cả với anh em Freelancer hay những người thực hiện khởi nghiệp. Đặc biệt những anh em chỉ có kinh nghiệm về kỹ thuật càng cần lưu ý. Kiến thức ngoài kiến thức kỹ thuật, khả năng thực hành, thời gian thực hiện, kinh nghiệm thực tiễn sẽ trở thành các yếu tố quan trọng.

1. Chưa được thanh toán: Bạn không nhận được tiền công

Khi nói chuyện với các kỹ sư Freelancer quanh mình, có đến 90%, trong đó có tôi, trả lời là đã từng trải qua việc “không được thanh toán". Nỗ lực mấy tháng trời cùng vài triệu yên bỗng chốc thành công cốc.

Giải pháp

  • Nhất định phải ký hợp đồng (dành cho các vụ kiện nhỏ). Đọc kĩ và hiểu rõ các loại hợp đồng, các thông tin quan trọng trong đó, nếu có vấn đề nào thì cần yêu cầu chỉnh sửa
  • Yêu cầu khách hàng thanh toán một phần trước
  • Yêu cầu thanh toán theo kiểu chia nhỏ
  • Cần lưu lại bằng chứng về công việc đã làm, về thoả thuận thuê làm. Nếu có bất kỳ thay đổi nào trong quá trình phát triển (khách hàng nhờ làm thêm chức năng, thay đổi spec) thì cần có tài liệu lưu lại làm bằng chứng sau này.
  • Chú ý đối với các đối tác lần đầu hợp tác
  • Hãy cẩn thận vì có những trường hợp có thể ngay từ đầu khách đã không có ý định thanh toán hoặc không có khả năng chi trả
  • Tham khảo về cách thực hiện các vụ kiện tụng với giá trị nhỏ

2. [Giao dịch - Đàm phán] Không biết giá thị trường nên đã ký hợp đồng với giá rẻ

Vì không biết giá cả thị trường nên đã ký hợp đồng rẻ hơn so với giá thị trường. Đó là một sai lầm. Do tôi không biết cách thương lượng giá cả, không có kinh nghiệm đàm phán, trong khi đối phương lại rất giỏi về mặt này nên tôi đã ký hợp đồng rẻ hơn so với giá thị trường. Đây cũng là 1 lỗi phổ biến mà những người mới bước chân vào con đường kinh doanh hoặc đàm phán hợp đồng gặp phải.

Giải pháp

  • Biết giá thị trường trước khi đàm phán (nên hỏi những người có kinh nghiệm)
  • Học cách đàm phán giá( đọc sách về kinh doanh và đàm phán)
  • Nắm rõ điểm mạnh yếu trong hợp đồng. Ví dụ: 1 project này nhiều chức năng cần ứng dụng của AI, công ty có 1 đội ngũ AI mạnh, chuyên nghiệp đương nhiên sẽ có ưu thế lớn hơn khi đàm phán hợp đồng
  • Giao phó cuộc đàm phán cho 1 chuyên gia

3. [Kỹ sư] Bạn chỉ muốn tập trung vào công nghệ, nhưng khi bạn làm việc độc lập thì sao ?

Bạn đam mê công nghệ, chỉ muốn tập trung vào công nghệ nhưng lại làm việc độc lập. 2 điều này khá mâu thuẫn với nhau. Trong 1 tổ chức, ví dụ 1 công ty, bạn có thể chỉ cần tập trung vào lập trình những thứ khác không cần quan tâm cũng chả sao. Nhưng khi bạn tách ra làm việc độc lập, ngoài lập trình bạn phải dành thời gian để làm công việc kế toán, thuế, quảng cáo và bán hàng, đảm bảo nguồn nhân lực, quản lý, pháp lý...Ngoài ra đối với những người không có chuyên môn nghiệp vụ về những việc kể trên (dev thuần chẳng hạn) thì bạn cũng sẽ phải dành thời gian để học nó. Khi công việc của bạn là quản lý, bạn không thể chỉ dành thời gian cho kỹ thuật. Bạn có thể sẽ bị khách hàng, cổ đông hoặc giám đốc yêu cầu tập trung vào nhiệm vụ quản lý.

Giải pháp

  • Bạn muốn làm gì, làm việc độc lập hay khởi nghiệp, hãy làm rõ điều đó.
  • Nếu bạn chỉ muốn làm về công nghệ tôi khuyên bạn không nên làm việc độc lập. Hãy trở thành CTO chẳng hạn. Đừng tìm kiếm người có thể làm được mọi thứ.
  • Thật là nguy hiểm khi mục tiêu của bạn là “tôi chỉ muốn làm về công nghệ”. Đứng trên quan điểm khách hàng, việc chỉ ưu tiên cho lợi ích của bản thân mà không suy nghĩ cho khách hàng là một điều không thể chấp nhận được. Hãy chú ý để không mắc phải điều này.

4. [Kỹ sư] Hãy cố gắng tạo ra 1 sản phẩm thật sự tuyệt vời về mặt kỹ thuật

Tôi cũng đã thực hiện nó. Lý do đơn giản là nếu bạn không tạo ra những sản phẩm tuyệt vời cho người dùng và khách hàng, bạn sẽ có những "sản phẩm có công nghệ khủng" mà không ai sử dụng. Ví dụ ngay cả với những game không bán được hay game 2D cũng có thể trở nên được yêu thích nếu được chạy bằng những CPU, GPU hiện đại nhất.

Giải pháp

  • Không nên kinh doanh sản phẩm khi chất lượng của nó chỉ được đánh giá về mặt kĩ thuật
  • Học những điều cơ bản nhất của marketing
  • Điều tra, tìm hiểu sâu về khách hàng và thị trường đầu ra cho sản phẩm

5. [Kỹ sư] Viết code đẹp (clean code, ...)

Sửa các đoạn code bẩn (dân dev gọi là code thối), tiến hành refactoring để cấu trúc chương trình trở nên mạch lạc, dễ hiểu hơn là một trong những công việc quan trọng của lập trình viên. Khi nhìn những đoạn code bẩn do chính mình tạo ra, tôi cũng muốn sửa nó, tuy nhiên việc refactor code là một công việc tốn khá nhiều thời gian, trong trường hợp nó lại không phù hợp với mục đích ban đầu và hoặc bạn có nhiều task quan trọng hơn (mục tiêu của dự án), bạn có thể chấp nhận code bẩn trong chương trình của mình hay không? Tương tự,rất nhiều kỹ sư hiện tại vẫn đang lập trình với suy nghĩ code chạy được, nhiều chức năng quan trọng hơn performance của hệ thống. Lập trình theo sự chỉ đạo của người khác và coi lập trình là công việc, trách nhiệm của bản thân là 2 cách nhìn nhận vấn đề khác nhau và động lực để thực hiện công việc trong 2 cách nghĩ này cũng hoàn toàn khác nhau. Có trách nhiệm với những dòng code mình viết ra, hiểu rõ mục tiêu hướng đến là một điều quan trọng khi lập trình.

Giải pháp

  • Hiểu rõ được công việc cần làm, quan điểm của khách hàng
  • Đứng ở quan điểm của khách hàng để tiến hành lập trình
  • Trong lúc phát triển, cái nào ưu tiên làm trước, làm sau, được gì mất gì cần phải thảo luận thật kỹ với các bên liên quan.
  • Đối với dự án startup, có thể lập trình khi chúng ta có thời gian
  • Kent Beck đã viết về các phương pháp phát triển startup bao gồm kiến thức về Agile và Learn startup. Bạn có thể tham khảo ở đây.

6. [Khởi nghiệp] Điên cuồng với ý tưởng kinh doanh

Ý tưởng khởi nghiệp đối với tôi đó là 1 căn bệnh rất kinh khủng. Nó thôi thúc bạn phải thực hiện nó, phải "đau đớn" vì nó. Ở lần đầu khởi nghiệp, đó là 1 điều rất hay gặp. Trong thực tế, hầu hết các ý tưởng đều thay đổi, và hầu hết các dịch vụ sẽ biến mất dần trong vài năm.

Giải pháp

  • Phải hiểu rõ ràng ý tưởng khởi nghiệp chỉ là giả thuyết cho đến khi thực hiện thành công.
  • Phân tích cụ thể từng giả thuyết một, xác nhận xem cái gì có khả năng thực hiện, cái gì không
  • Các để xác nhận tính khả thi của giả thuyết có thể tham khảo ở Learn startup.

7. [Kỹ sư] Nghĩ ý tưởng kinh doanh từ những công nghệ tuyệt vời

Vì là một công ty về công nghệ, chúng tôi luôn nghĩ đến những công nghệ tuyệt vời, xây dựng ý tưởng kinh doanh từ những công nghệ mới ra lò. Ở đây, chúng ta hãy cùng xem xét đến yếu tố người dùng và rủi ro khi kinh doanh. Đối với các sản phẩm lần đầu tiên xuất hiện trên thế giới, chưa từng có trước đây, sẽ phải mất rất nhiều thời gian và tiền bạc để người dùng có thể công nhận nó. Vì khi bắt đầu đưa ra thị trường, trước khi có thể thu được lợi nhuận sẽ mất 1 khoản chi phí khá lớn để quảng cáo, duy trì sản phẩm nên rủi ro phá sản sẽ rất cao. Đây cũng là 1 điều cần lưu ý. Có rất nhiều kỹ sư than thở rằng “không có một nhà đầu tư nào hiểu được giá trị thực sự của công nghệ tuyệt vời này” nhưng có những điều hết sức cơ bản như xác định nhu cầu thị trường, lựa chọn nhà đầu tư còn không làm được thì vẫn chưa thể gọi là có năng lực của một nhà khởi nghiệp thực sự.

Giải pháp

  • Ngoài vấn đề về kĩ thuật thì cần xác minh rõ ràng những yếu tố rủi ro trong kinh doanh
  • Điều tra thị trường: thu thập thông tin từ những người sử dụng hiện tại
  • Người dùng hiện tại đang gặp phải những khó khăn gì để có thể sử dụng sản phẩm hoặc giải quyết 1 vấn đề mà sản phẩm đang hướng đến.
  • Xác định rõ chi phí sản xuất sản phẩm, đưa sản phẩm đến tay người dùng, được người dùng chấp nhận(quảng cáo, khuyến mại, event) là bao nhiêu.
  • Suy nghĩ về thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và bắt đầu kinh doanh

8. [Kỹ sư] Ngay lập tức tiến hành phát triển dịch vụ, sản phẩm

Khi vừa mới nghĩ ra ý tưởng, bạn bắt tay ngay vào lập trình để phát triển sản phẩm theo ý tưởng đó. Đây có thể nói là điều thất bại lớn nhất trong khởi nghiệp. Một trong những kiểu suy nghĩ sai lầm thường thấy đó là phát triển và release sản phẩm luôn để nhận được phản hồi từ người dùng. Vì là 1 kỹ sư nên hãy dùng vũ khí của chính mình (lập trình) để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, sau khi sản phẩm release mà vẫn không có người sử dụng thì lúc đó mới nhận ra và bắt đầu đi học cách tìm kiếm người sử dụng, đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại có thể nhìn thấy dễ dàng nhất.

Giải pháp

  • Bạn nên tìm hiểu và học trên Learn startup- nói về những sai lầm hay mắc phải khi khởi nghiệp, cách để phát triển quan hệ với khách hàng. Cho đến thời điểm hiện tại thì có những thất bại nào hay gặp phải, nguyên nhân của nó là gì, cách giải quyết ra sao, tất cả đều được viết chi tiết tại đây.
  • Bạn cũng nên cùng làm việc với những người hiểu về business

9. [Kỹ sư] Chỉ có mình tôi mới có thể làm được?

Khi bạn giới thiệu về sản phẩm của mình và bạn phát biểu rằng đó là công nghệ chỉ bạn mới phát triển được thì đó là 1 lời giới thiệu sai lầm và cũng không có giá trị cạnh tranh. Trường hợp chỉ bạn mới có thể làm được cũng giống như SPOF(Single point of failure -> tạm dịch: điểm đơn chịu lỗi - 1 thằng dừng thì toàn bộ hệ thống dừng vì ko có thằng nào thay thế đc). Nếu có sự cố xảy ra, khách hàng, người dùng sẽ phải xử lý như thế nào ??

Giải pháp

  • Hạn chế việc các nhân hoá, cố gắng phát triển cộng tác thành các liên minh, tổ chức.
  • Viết các hướng dẫn vận hành, giới thiệu, chia sẻ kiến thức cho người khác (ko giữ độc quyền)
  • Suy nghĩ về tương lai, khả năng phát triển của sản phẩm và chia sẻ nó với mọi người.

10. [Điều động vốn] Không có kiến thức về điều động vốn

Đặc biệt là trong trường hợp đầu tư, khi mua cổ phiếu sẽ rất khó để bán lại được chúng, hãy chú ý điều này. Điều động vốn bao gồm cho vay và đầu tư. Hai hình thức này có bản chất khác nhau nên kiến thức, cách làm cũng hoàn toàn khác nhau, bạn nên biết điều này.

Cho vay

Là hình thức vay tiền trả lại tiền gốc + tiền lãi. Nguồn cho vay: người quen, ngân hàng, Cục tài chính chính sách Nhật Bản, cơ quan hành chính (phường), cho vay trên nền tảng đám mây, … Tuỳ theo yêu cầu của mỗi chủ nợ mà bạn có thể vay được tiền hay không, do đó bạn nên hiểu rõ điều này khi muốn huy động vốn.

Đầu tư

Đầu tư có nghĩa là gì? Nếu bạn không hiểu được ý nghĩa của nó thì số tiền bạn bỏ ra sẽ không bao giờ quay trở lại được. Trong trường hợp startup, nếu bạn không có kiến thức về đầu tư thì bạn sẽ chẳng thể làm được việc gì cả. Nếu bạn quen biết 1 người am hiểu về tài chính, hãy vào vườn ươm (Chú thích Business Incubator (Vườn ươm doanh nghiệp) là một tổ chức hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, biến những ý tưởng công nghệ khả thi thành sản phẩm định hình, sau khi ươm tạo, đầu ra có thể là dịch vụ hoặc sản phẩm công nghệ) và nhờ họ giúp đỡ.

Nhà đầu tư: nhà đầu tư thiên thần, vườn ươm doanh nghiệp, VC(vốn mạo hiểm) Đầu tư không phải là lấy lại tiền như cho vay mà thay vào đó bạn sẽ lấy cổ phiếu. Sau khi đầu tư, vì khó thay đổi nên nó không phải là một khoản đầu tư đơn giản, dễ dàng để thực hiện chính sách vốn ngay từ đầu, nhưng convertible note cũng khá nổi tiếng.

Các thuật ngữ cần hiểu ở mức tối thiểu: Vòng (hạt giống, đầu, tỷ lệ, chuỗi A), phương pháp tính toán cổ phiếu (DCF), tùy chọn cổ phiếu, chiến lược thoát. Ngoài ra bạn cũng cần hiểu mô hình kinh doanh của VC. Nắm được thành phần của quỹ, thời hạn, gia hạn. Sự khác biệt giữa mục tiêu tăng vốn và mục đích hợp tác kinh doanh của CVC. VC và doanh nghiệp có lợi nhuận trái ngược nhau nhưng khi đã lên chung 1 thuyền thì sẽ hợp tác cùng nhau. Vậy nên việc đàm phán và giao tiếp rất quan trọng. Do cách nhìn nhận quan điểm của nhà đầu tư và bên nhận đầu tư là trái ngược nhau nên tốt nhận là nhận lời khuyên từ người hiểu biết về tài chính hoặc đã có kinh nghiệm làm việc với cả 2 bên.

Cách để xây dựng chiến lược đầu tư Như đã thấy ở trên, chỉ trong 1 phần đã có rất nhiều cạm bẫy, vậy nên hãy bàn bạc với một chuyên gia đáng tin cậy.

Quỹ đầu tư đám mây

Dựa vào các quỹ đầu tư đám mây mà chúng ta cũng có thể điều động được vốn. Có 3 loại: đầu tư, quyên góp, mua. Ví dụ điển hình về quỹ đầu tư đám mây là Kickstarter. Chỉ riêng ở Nhật Bản nó đã có quy mô đến vài trăm triệu yên. Tuy nhiên nếu không có vốn từ các tổ chức của Mỹ thì cũng không thể làm đc gì. Nguồn quyên góp: Kickstarter, campfire

Điều động vốn bằng ICO

ICO là sử dụng mua bán token ( tiền ảo kiểu như Bitcoin hoặc Ethereum thay vì mua bán cổ phiếu) là một phương pháp để điều động vốn. Liên quan tới ICO thì đang có rất nhiều vấn đề pháp lý, vấn đề quy chế.

Tài liệu tham khảo

Nhập môn điều động vốn - những điều cần suy nghĩ trước khi tham gia điều động vốn trong startup

11. [Điều động vốn] Câu chuyện cổ phiếu của nhà đồng sáng lập

Khi 1 nhà đồng sáng lập giữ rất nhiều cổ phiếu rời khỏi công ty, cổ phiếu sẽ như thế nào, các vấn đề cần giải quyết là gì ?

Giải pháp

12. [Điều động vốn] Muốn phát triển dịch vụ nhưng vì tiền mà hợp đồng rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan

Các doanh nhân muốn khởi nghiệp bằng chính dịch vụ được phát triển tại công ty của họ nhưng không biết cách điều động vốn, không có tiền. Không có tiền thì không phát triển được dịch vụ. Không có dịch vụ thì lấy đâu ra tiền? Có thể thấy đây đúng là thế tiến thoái lưỡng nan.

Giải pháp

Trong hầu hết trong các trường hợp, vì không có giải pháp nên đã rơi vào tình cảnh này.

  • Tạo ra các ý tưởng kinh doanh có sức hấp dẫn, thuyết phục mọi người để có thể huy động được vốn.
  • Kiếm lợi nhuận cao bằng cách thực hiện các hợp đồng có giá trị cao, và dùng nó làm vốn.
  • Ngay cả khi hợp đồng có liên quan đến các dịch vụ mới, tái sử dụng các đoạn code, thư viện cho phép, giảm giá sản phẩm và kiếm lợi nhuận cao từ đó.

13. [Thị trường] Làm mà không có kiến thức về kinh doanh, nhu cầu thị trường

Suy nghĩ sai lầm thường thấy là đầu tiên cứ tạo ra sản phẩm đã, sau đó thì lại cố gắng bán. Nó nổi tiếng trên thế giới như là một sai lầm thường gặp của các nhà khởi nghiệp.

Giải pháp

  • Xác định nhu cầu thị trường, mở rộng quan hệ khách hàng
  • Nếu bạn không biết liệu sản phẩm bạn muốn tạo ra có nhu cầu thị trường hay không, nên tìm hiểu về Learn startup.

14. [Thị trường] Không biết về makerting, làm những sản phẩm ko thể bán được

"Tôi đã làm nhưng lại không thể bán được" là 1 thất bại thường thấy nhất. Phát triển dịch vụ web, đã release nhưng người dùng không hề tăng, phải làm như thế nào bây giờ ??? Lúc nó mới cố gắng bắt đầu đi học về các để tăng người dùng cho dịch vụ của mình, đó một sai lầm thường thấy.

Giải pháp

  • Trước khi xây dựng, phát triển sản phẩm phải hiểu rõ về thị trường
  • Trước khi phát triển cần tìm hiểu về các phương pháp tăng người dùng, chuẩn bị giải pháp
  • Nếu sản phẩm của bạn là Web service thì cần phải biết web marketing, là app thì phải biết những điều cơ bản về tiếp thị người dùng (ví dụ SEO, các loại quảng cáo)
  • Trước khi release sản phẩm thì phải học những điều cơ bản của cơ bản về marketing: đối tượng, phân khúc, kênh
  • Giao phó cho chuyên gia về marketing: Họ làm gì, ở đâu, thêm những chức năng nào để tăng người dùng, hãy xem cách họ làm trong thực tế và học hỏi. Nếu bạn có 1 người quen như vậy thì thật là yên tâm.
  • Thu hút, giữ chân và cải thiện tỉ lệ người dùng là một vấn đề khác tuy nhiên bạn nên bổ sung cho mình 1 số kiến thức cơ bản về AARRR, Lean analytic, KPI …

15. [Nhân sự] Không thể giữ chân người tài

Đúng như bạn nghĩ, không có đủ nhân sự giỏi cũng là 1 vấn đề. Trong thời gian đầu của khởi nghiệp, có rất ít sự tin tưởng, thành tích được tạo ra. Tuy nhiên, bạn và công ty của bạn phải có khả năng trình bày những ưu điểm của mình để thu hút nhân tài. Có rất nhiều trường hợp không có chi phí để quảng cáo tuyển nhân sự. Chi phí để tuyển được nhân lực nếu thông qua đại lý chiếm khoảng 30% thu nhập hàng năm, 1 người có thể lên đến mấy triệu yên. Nếu doanh nghiệp của bạn có quy mô nhỏ, bạn có thể tuyển dụng thông qua người quen hoặc sử dụng wantedly cũng khá phổ biến.

Giải pháp

  • Tìm năng lực lôi kéo người khác
  • Luôn luôn mài dũa kỹ năng giao tiếp, quan hệ với mọi người.
  • Hợp tác với mọi người như với chính mình
  • Luôn luôn suy nghĩ xem mình có thể làm được gì

16. [PM] Không có kiến thức , kinh nghiệm về quản lý dự án nên thất bại

Vì mới chỉ làm việc theo team, chưa làm công việc quản lý bao giờ, không có kiến thức về quản lý dự án nên dự án bị chậm tiến độ và cuối cùng là thất bại. Nếu rủi ro và tiến độ của dự án không đc quản lý một cách cẩn thận, dự án sẽ hoàn thành tốn nhiều công sức hơn dự kiến ban đầu và gây ra lỗ.

Giải pháp

  • Đầu tiên là hãy học những điều cơ bản nhất của quản lý dự án.
  • Nói chung thì hãy tìm hiểu về những điều sau đây: Quản lý tổng hợp, Quản lý tài nguyên, Quản lý thời gian, Quản lý phạm vi, Quản lý rủi ro, Kiểm soát chất lượng, Quản lý các bên liên quan.

17. [Kế toán]Vì không biết kế toán nên bị cuống lên vào cuối nhiệm kì(kết thúc dự án)

Hầu như không biết gì về kế toán và hạch toán(dựa vào các số liệu của kế toán để phân tích)

Giải pháp

  • Sử dụng các dịch vụ về kế toán và hạch toán: các dịch vụ web của freee、 money forward để đồng bộ hoá tài khoản công việc, kế toán tự động, hạch toán tự động
  • Sử dụng dịch vụ kế toán hoặc nhờ kế toán viên
  • Tự học và tự làm kế toán

18. [Pháp lý] Có nhiều vấn đề rủi ro về pháp lý mà không hiểu biết về pháp luật

Các hoàn cảnh bắt buộc: đăng ký, hợp đồng, bản quyền, tuyển dụng, sa thải, điều động vốn. Khi thành lập công ty, cổ phiếu hoặc nhân viên thay đổi, bạn sẽ phải làm việc với cục pháp lý. Để tránh những hợp đồng giao dịch bất tiện, các hợp đồng có rủi ro. Không phạm sai lầm trong hợp đồng đầu tư. Nếu là dịch vụ web, không muốn có rủi ro pháp lý nào trong hợp đồng sử dụng.

Giải pháp

19. [Pháp lý] Vì không biết các loại hợp đồng, không hiểu nội dung của chúng mà đã ký kết các hợp đồng kèm theo các rủi ro

Hợp đồng đấu thầu, hợp đồng uỷ quyền, hợp đồng điều phối cùng rủi ro của nó, nếu bạn không hiểu kỹ và ký hợp đồng, bạn có thể sẽ phải làm những việc không mong muốn và chịu trách nhiệm nếu có thất bại xảy ra

Giải pháp

20. Lúc khởi nghiệp thì công khai số điện thoại

Một sai lầm là khi thành lập công ty bạn lại công khai số điện thoại của mình. Khi 1 pháp nhân(tổ chức, công ty) được thành lập, số điện thoại sẽ được đăng lên bản tin công cộng, lúc đó sẽ có rất nhiều cuộc gọi kinh doanh làm bạn lãng phí thời gian 1 cách vô ích.

Giải pháp

  • Không công khai số điện thoại.
  • Hoặc sử dụng các dịch vụ điện thoại của đại lý.
  • Chỉ cho số điện thoại của mình cho người tin tưởng được
  • Chỉ bàn bạc, hỏi đáp thông qua website.

21. [Quản lý] Thuê ngoài dẫn tới thất bại

Lưu ý rằng việc estimate cho việc làm ngoài và quản lý dự án với bên ngoài là một việc vô vùng khó. Do xung đột lợi nhuận với bên kia, nên giao tiếp cẩn thận là điều cần thiết. Hãy thực hiện quản lý để ngăn chặn các vấn đề xảy ra thường xuyên chẳng hạn như đối tác thuê ngoài bỏ chạy, không thực hiện ngay trước ngày đáo hạn, một cái gì đó khác so với điều bạn nghĩ đã hoàn thành (làm sai spec).

Giải pháp

  • Công việc do đối tác đảm nhiệm, nhưng phải hiểu rõ được những kỹ thuật được sử dụng là gì, tiến độ dự án đến đâu rồi..
  • Xác nhận xem đối tác mình thuê đã có kinh nghiệm làm ngoài hay chưa.
  • Bạn đã có kiến thức kinh nghiệm về quản lý dự án hay chưa, hãy thử kiểm tra lại xem.
  • Truyền tải chính xác, rõ ràng tài liệu, mục đích của dự án.
  • Kiểm tra mục tiêu dự án 1 cách phù hợp
  • Kiểm tra tiến độ dự án 1 cách phù hợp
  • Nhờ 2 nơi khác nhau làm để phòng ngừa rủi ro (1 dự án giao cho 2 công ty khác nhau làm để phòng ngừa rủi ro)

22. [Quản lý] Thất bại khi nhận dự án bên ngoài

Trong trường hợp nhận dự án từ bên ngoài, hãy xác định rõ ràng xem ai sẽ là người có trách nhiệm quản lý dự án, tiến độ. Cách làm thông thường khi làm việc cùng nhau thường gây ra vấn đề giao tiếp. Vậy nên hãy kiểm tra xem cả 2 bên có cùng chung quan điểm hay không?

Giải pháp

  • Hãy xác nhận xem người phụ trách phía đối tác đã hiểu rõ về các kỹ thuật được sử dụng trong dự án hay chưa
  • Đối tác đã hiểu rõ việc quản lý dự án là như thế nào chưa. Đã có kinh nghiệm làm việc với dự án tương tự hay chưa.
  • Nếu chưa có những điều trên, hãy cẩn thận giải thích lại cho khách hàng về quản lý dự án hoặc chuẩn bị sẵn phương án phòng ngừa rủi ro
  • Cử người quản lý dự án đến phía công ty đối tác để làm việc
  • Phía bên mình cũng phải cẩn thận thực hiện quản lý rủi ro, học cách quản lý dự án
  • Lưu ý nếu tình hình kinh doanh bên phía công ty đối tác hoặc người phụ trách có sự thay đổi.
  • Lưu ý trong vấn đề thanh toán.
  • Nhận trách nhiệm bảo hành khi có lỗi xảy ra.

23. [Giao tiếp] Lỗi khi giao tiếp với người không hiểu về kĩ thuật

Đột nhiên, bạn phải nói chuyện với 1 người không cùng lĩnh vực, giải thích về công nghệ cho 1 người chả biết công nghệ là gì. Nó cũng giống như câu hỏi phỏng vấn của Google "Giải thích khái niệm cơ sở dữ liệu cho đứa cháu 8 tuổi?"

Giải pháp

  • Làm việc cùng với những khách hàng hiểu về kỹ thuật đương nhiên là dễ dàng nhất
  • Nếu trong trường hợp team khách hàng không có người hiểu về kỹ thuật, hãy yêu cầu công ty khách hàng cử lấy 1 người giỏi về kỹ thuật, tốt nhất có kinh nghiệm tham gia dự án(trong thực tế thì nhiều trường hợp cũng không thể thực hiện đc)
  • Nếu trong trường hợp ko có người hiểu về kỹ thuật, khả năng cao là tiền phí sẽ tăng lên do phí kỹ thuật hoặc lịch trình làm việc sẽ kéo dài hơn do cần chuẩn bị phương án để phòng chống rủi ro.

24. [Giao tiếp]Lỗi giao tiếp khi bản thân chỉ biết về kỹ thuật

Ngược lại với điều được viết ở trên, đây là lỗi khi bản thân đứng ở vị trí người không hiểu về vấn đề gì đó. Có trường hợp bạn phải phải biết những từ thuộc các ngành như quản lý, pháp luật, kế toán, thuế, ngân hàng, vốn, marketing, kinh doanh, nhân sự, designer. Tuy nhiên, mọi người có xu hướng không biết những từ ngữ cơ bản, những kiến thức phổ thông trong ngành đó. Điều này rất khó để nhận ra khi làm việc 1 mình, nhưng khi nói chuyện cùng các chuyên gia khác bạn lại có xu hướng mắc lỗi.

Giải pháp

  • Tập nói chuyện với các chuyên gia trong lĩnh vực khác
  • Giao phó cho chuyên gia đáng tin cậy

25. [Kinh doanh] Lập ra kế hoạch không cần thiết

Để làm kinh doanh, đầu tiên hãy lập ra 1 kế hoạch, nghe người khác làm việc cần có kế hoạch...vậy là tốt, kết cục là lập ra 1 bản kế hoạch mà chính bản thân mình cũng không hiểu, hoặc có hiểu nhưng lập kế hoạch xong lại vứt xó không thực hiện, lãng phí thời gian một cách vô ích.

Giải pháp

  • Hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của kế hoạch mình sẽ lập ra(mục đích: điều động vốn, thuyết phục bạn bè, quản lý kinh doanh của công ty mình)
  • Hiểu rõ thời gian để hoàn thành kế hoạch là bao lâu
  • Để lập được 1 kế hoạch 1 cách cẩn thận có thể sẽ mất đến 1, 2 tháng. Bạn phải cân nhắc kỹ giữa 2 yếu tố tiền bạc và thời gian khi mới ở giai đoạn khởi động này.
  • Thay vì lập kế hoạch để rồi không có sản phẩm giả lập, không có người dùng, thậm chí là không bán được hàng thì doanh số tăng, có người dùng không phải là kết quả có sức thuyết phục hơn sao. Vì thế nếu bạn là 1 lập trình viên thay vì lập kế hoạch thì trước đó tại sao bạn không thử phát triển 1 sản phẩm mẫu đơn giản, thu hút người dùng, tăng doanh số.

26. [Chuẩn bị thành lập] Ít tiếp xúc với mọi người trong công ty khi còn là nhân viên công ty cũ

Đó là 1 sai lầm khi mà bạn không tiếp xúc với ai, không để ý tới mọi người xung quanh mà chỉ tập trung vào làm việc khi là một nhân viên công ty.

Giải pháp

  • Hãy xây dựng mối quan hệ thân thiết với những người làm cùng công ty(để hiểu hơn về cách làm việc, xây dựng lòng tin với mọi người).Trong nhiều trường hợp đó chính là khách hàng tiềm năng của bạn. Nếu bạn được người khác tin tưởng, khả năng cao bạn sẽ nhận hoặc được giới thiệu nhiều công việc hơn.
  • Có cơ hội làm việc cùng những con người tiềm năng (đồng sáng lập)
  • Rất có thể là 1 nguồn vốn ban đầu cho bạn khởi nghiệp.
  • Lý tưởng là khi bạn sắp từ bỏ thì có người can ngăn, đưa ra lời khuyên cho hành động của bạn. Nếu không phải như vậy, không thường xuyên nhận được đánh gía, trong công việc hoặc giao tiếp đã có vấn đề xảy ra và có thể là những lý do khó khăn để tăng bạn bè.
  • Lý tưởng là khi cả trong ngoài công ty bạn đều nhận được những lời đánh giá từ mọi người.
  • Trong khi có thu nhập ổn định, có chứng nhận thu nhập, bạn có thể được giúp đỡ để làm thẻ credit card, thẻ cho vay.
  • Nói tóm lại, điều quan trọng là bạn nhận được sự tin tưởng và đánh giá từ mọi người khi làm việc ở công ty.
  • Trong trường hợp không nhận được đánh giá, hãy làm việc ở bên ngoài công ty và xin sự đánh giá từ người khác.

27. [Quản lý dự án] Estimate bị sai

Vì bản thân là 1 nhà lập trình nên chỉ ước tính thời gian làm việc liên quan đến lập trình. Khi gặp khó khăn, vướng mắc, vì không còn Effort và cũng ko có thời gian, đành phải chọn cách giải quyết là OT và làm việc cật lực mà thôi.

Giải pháp

  • Hãy quan tâm đến tiến độ trong estimate của dự án(quản lý dự án)
  • Hãy quan tâm đến vấn đề con người có thể ảnh hưởng đến estimate (bỏ việc, bệnh tật)
  • Hãy dành thời gian để meeting, giao tiếp với mọi người trong dự án
  • Suy nghĩ về vấn đề dành thời gian để viết tài liệu
  • Hãy dành thời gian để hướng dẫn mọi người trong team, thảo luận với khách hàng.
  • Học cách lập bản estimate dự án

28. [Sức khoẻ] Làm việc quá sức dẫn đến phải nghỉ trong nhiều ngày

Khi khởi nghiệp, vì bạn có rất nhiều động lực, năng lượng nên 1 ngày làm việc trên 16h mà không vận động gì. Kết cục là mệt mỏi, cơ thể ốm yếu dẫn đến buộc phải nghỉ. Thật là không có ý nghĩa gì.

Khởi nghiệp không phải là chạy cự ly ngắn rồi nghỉ mà là chạy marathon liên tục

Trong trường hợp bạn là Freelancer, nếu bạn nghỉ cũng đồng nghĩa với việc bạn không kiếm được tiền, nghỉ = ko có thu nhập. Công ty và đất nước cũng không thể bảo vệ được bạn vì bạn không có luật tiêu chuẩn lao động cũng không có bảo hiểm việc làm. Đã có trường hợp là Freelancer làm việc cật lực và sau đó phải nghỉ vài tháng. Trong trường hợp làm việc ở nhà, vì bạn không ra ngoài, cũng không nói chuyện với ai nên cần chú ý đến việc có thể tinh thần sẽ không được ổn định Trầm cảm trong vài năm, bệnh tật hoặc tai nạn cũng có thể làm tổn thương bạn.

Giải pháp

  • Thêm vận động vào trong lịch trình làm việc của bạn
  • Nghỉ ngơi cũng là công việc
  • Trong trường hợp bạn nghỉ, hãy chuẩn bị sẵn các phương án phòng ngừa rủi ro. Ví dụ viết tài liêuh hướng dẫn...
  • Tăng số người có thể tin tưởng và giao việc cho họ
  • Chuẩn bị các phương án phòng ngừa rủi ro như mua bảo hiểm
  • Càng sớm biết giới hạn sức khoẻ, tinh thần của bản thân càng tốt. Sau đó, bạn có thể quản lý sức khoẻ bản thân làm sao để không vượt qua giới hạn chịu đựng bản thân.
  • Tôi thường hay tham khảo tài liệu Lúc nào cũng làm việc quá sức là bản chất của CEO, nhập môn cách quản lý sức khoẻ của tim và cơ thể để startup thành công

29. [Sức khoẻ] Suy sụp tinh thần

Trong nhiều trường hợp, lợi nhuận đi ngược lại so với dự tính, bạn sẽ cảm thấy khá áp lực vì là người chịu trách nhiệm. Tỉ lệ mắc bệnh về tinh thần của các nhà khởi nghiệp có vẻ khá là cao. Khi công ty của bạn gặp rắc rối về tiền bạc, chất lượng sản phẩm, lịch trình làm việc, chính sách, tiền lương, không có tiền mặt, chỉ còn cách phải làm việc cật lực. Bỏ việc, nhiều vấn đề xảy ra, đánh nhau, bị đuổi việc, bị phản bội , khi xảy ra thì cãi nhau, kiện cáo, nói chung là sẽ có rất nhiều sự kiện xảy ra. Trong hầu hết các trường hợp, người đau khổ, chịu trách nhiệm chỉ có bản thân bạn mà thôi. Khi không còn tiền, rủi ro gánh nợ trở nên cao và thường xuyên hơn. Bạn sẽ không thể tiếp tục trừ khi bạn bỏ đi khó khăn về tinh thần.

Giải pháp

  • Rèn luyện, mài dũa tinh thần
  • Chú ý giữ gìn sức khoẻ vì sức khoẻ yếu thì dễ bị suy sụp tinh thần
  • Tạo ra cách thư giãn riêng cho bạn và cách để có thể nghỉ ngơi.

30. Lãng phí thời gian cho những người không cần thiết

Nhiều người nói rằng họ đang viết blog hoặc mong muốn trở thành giám đốc công ty. Bạn sẽ phải lãng phí thời gian để đáp ứng những công việc này nếu không có mục tiêu rõ ràng. Mặc dù bạn tham dự nhiều sự kiện, gặp gỡ nhiều người để tăng thêm cơ hội việc làm, mở rộng các mối quan hệ nhưng nếu bạn không có mục tiêu rõ ràng(tăng cơ hội làm những công việc ntn, học tập ưu điểm gì của đối phương) thì thứ bạn có được chỉ là việc tăng số lượng danh thiếp lên mà thôi.

Giải pháp

  • Nếu cuộc gặp gỡ mà gây tốn nhiều thời gian thì trước khi gặp phải xác định rõ ràng mục tiêu của cuộc gặp là gì.

Khi sử dụng thời gian , phải luôn có ý thức rằng "thời gian là tiền bạc"

  • Phân biệt rõ ràng đâu là điều bạn quan tâm, đâu là điều có lợi cho đối tác, hãy phán đoán trước ghi gặp mặt. Nó còn được gọi là đàm phán Win-Win: Nghệ thuật "tâm đối nhân"

Ngược lại, khi đi gặp đối tác thì cũng phải có suy nghĩ là "thời gian là tiền bạc, liệu đối phương có thể dành nó cho mình"

  • Khi đi sự kiện thì hãy suy nghĩ bằng cách nào có thể nhớ và học được ưu điểm của đối tác

31. [Điều động vốn] Giữ bí mật ý tưởng kinh doanh

Sai lầm khi bạn đánh cắp ý tưởng và yêu cầu giữ bí mật hoặc ràng buộc NDA(Non-disclosure agreement- bảo vệ thông tin mật trong doanh nghiệp)

Giải pháp

  • Hãy để tất cả ở trạng thái công khai. Thay vì giữ nguyên giả thuyết ban đầu, hãy công khai ý tưởng để nhận được các phản hồi, góp ý của mọi người.

Ý tưởng tuyệt vời gần như không có giá trị, chỉ khi bạn thực hiện được ý tưởng đó thì nó mới có giá trị .

  • Nếu bạn nói với nhà đầu tư là hãy cam kết ràng buộc NDA(không tiết lộ thông tin ý tưởng), thì tôi nghĩ bạn sẽ bị coi là người không biết gì về đầu tư(Nhà đầu tư mất cơ hội đầu tư vào các dự án có ý tưởng tương tự)
  • Hầu hết các doanh nghiệp chỉ được quản lý tại thời điểm họ nhận thấy nó có lợi nhuận. Công việc của tôi là suy nghĩ đưa ra giải pháp khi các doanh nghiệp lớn tham gia vào thị trường với số tiền khổng lồ hay các rào cản thương mại.
  • Những điều trình bày ở trên chỉ là kiến thức phổ thông. Nếu bạn muốn biết lý do chi tiết, xin vui lòng tìm hiểu trên google.

32. Không biết estimate khi khởi nghiệp

Khi khởi nghiệp, cụ thể từng công việc cần bao nhiêu thời gian, nếu bạn không tính toán cẩn thận thì thời gian để hoàn thành thực tế sẽ nhiều hơn dự kiến. Có nghĩa là dự án phát triển chậm hơn so với dự kiến.

Giải pháp

  • Bạn chỉ có cách dùng kinh nghiệm của bản thân.
  • Nếu có thời gian, hãy lập ra danh sách các công việc cần làm, mỗi công việc sẽ tốn bao nhiêu thời gian

33. [Kinh doanh] Không nhận được tiền vì phát triển dịch vụ của bản thân

Bạn muốn tự mình tạo ra dịch vụ và dùng nó để khởi nghiệp nhưng bạn lại không có tiền.Bắt đầu hợp đồng phát triển nhưng lợi nhuận của hợp đồng không cao dẫn đến việc tiền không được tích luỹ. Kết cục là dịch vụ không thể được xây dựng trong nhiều năm. Đây là một điều khá phổ biến trong giới khởi nghiệp và vấn đề vẫn chưa có biện pháp giải quyết. Tôi là một Freelancer và tôi muốn ngừng việc bán thời gian để phát triển dịch vụ của riêng mình. Nhưng tôi không thể vừa nhận hợp đồng để duy trì cuộc sống mà vẫn có thời gian để phát triển dịch vụ. Kết cục là tôi không thể tạo ra dịch vụ riêng của mình được.

Giải pháp

  • Điều chỉnh tiền đầu tư(miễn phí, nếu như không điều động được vốn thì dễ rơi vào hoàn cảnh như trên)
  • Không chỉ dừng lại việc điều động vốn, ý tưởng và nhóm thực hiện cũng thực sự cần thiết.
  • Tăng tỷ suất hợp đồng phát triển(nhận hợp đồng từ những công ty có quan hệ với công ty mình để tăng lợi nhuận)
  • Một mình phát triển cả 1 service là rất khó vì vậy hãy tìm ai đó cùng hợp tác và phát triển.
  • Để có thể tìm được ai đó cùng hợp tác, có thể tin tưởng được cần mất nhiều thời gian và bạn cần có năng lực lôi kéo người khác
  • "Vì tôi không biết cách giải quyết nên có thể chỉ dạy cho tôi có được không" - sẵn sàng học hỏi từ người khác.

Kết luận

Tổng hợp các kiến thức quan trọng

Ngay cả khi bạn hỏi cách để trở nên chuyên nghiệp, nếu bạn không có những kiến thức cơ bản nhất thì bạn cũng không thể bàn luận với những chuyên gia hoặc tiếp nhận những kiến thức không chính xác. Sau đây là 1 số từ khoá bạn nên tìm hiểu:

  • Khởi nghiệp, startup (Learn startup, phát triển khách hàng, thị trường, liên doanh tài chính)
  • Kinh doanh(chiến lược Lanchester)
  • Quản lý(dự án, các bên liên quan)
  • Tài chính
  • Điều động vốn(tiền trợ cấp, cho vay, đầu tư)
  • Kế toán, tài chính(B/S、P/L、dòng tiền), thuế
  • Kế toán(kinh phí, hạch toán, kế toán)
  • Marketing(web, app, B2B)
  • Kinh doanh
  • Quảng cáo
  • Các vấn đề pháp lý (đăng ký, luật thương mại, hợp đồng, bản quyền)
  • Nhân sự (tuyển dụng, chế độ đánh giá nhân sự, tiền lương, quản lý chấm công, tạo ra các quy định nội bộ, sa thải)
  • Các kiến thức trong ngành, xu hướng thị trường

Những điều nên biết

  • Kỹ thuật thuyết trình
  • Kỹ thuật đàm phán
  • Hành chính
  • Kiến thức cơ bản về design
  • Chỗ nào đặt văn phòng thì tốt, thuê chỗ nào thì rẻ
  • Những kiến thức được nói ở trên, hãy vừa học vừa làm, cập nhật những xu hướng của thị trường là một điều quan trọng (giống như hình ảnh vừa chạy marathon vừa học)
  • Vì gần như không thể làm tất cả công việc một mình trong mấy năm, tôi nghĩ bạn cũng nên chia sẻ công việc cho người khác và học hỏi từ những thất bại của mình.

Phát triển khách hàng, marketing

Trong hầu hết các trường hợp kinh doanh thất bại, nguyên nhân là do sản xuất các sản phẩm không có nhu cầu, không có thu nhập nên tiền vốn dần dần cạn kiệt. Vậy nên hãy biết phát triển thị trường và marketing đúng cách.

Kết bạn với các nhà khởi nghiệp, freelancer

Điều yên tâm nhất là khi khởi nghiệp, bạn nhận được lời khuyên quan trọng từ các nhà khởi nghiệp tiền bối, người hướng dẫn. Hiểu được những khó khăn của freelancer, nhà khởi nghiệp, và nếu có được những người bạn cùng đồng hành, cùng nỗ lực thì cũng giống như doanh nghiệp lấy lại được tinh thần vậy. Có rất nhiều thông tin không xuất hiện trong các thông báo nên tôi nghĩ thật tốt nếu có thể gặp nhau thường xuyên(nên lập 1 nhóm và tổ chức các buổi họp mặt định kỳ)

Hiểu người khác

Có bao nhiêu người có thể tập hợp được bạn bè, huy động được vốn, kinh doanh, biết nên bán cái gì, hiểu được người khác. Vậy nên, theo tôi việc nâng cao được những kỹ năng này là điều cực kỳ quan trọng. Tóm lại, dù là việc tìm kiếm bạn bè, được nhận công việc, được thanh toán tiền, điều động được vốn hay không cũng là nhờ vào 2 yếu tố đó là bạn có được tin tưởng hay không và bạn có tin tưởng người khác hay không. Con người khác với lập trình, có nhiều lúc hành động khác với những gì đã được nghĩ đã được viết. Để có thêm nhiều bạn bè, công việc tiền bạc thì việc trang bị các kiến thức, năng lực, khả năng hiểu người khác là điều cực kỳ quan trọng "Đắc nhân tâm" là một kiệt tác được viết từ năm 1937 chứa đựng những điều cơ bản để hiểu được người khác. Hãy thử đọc nó.

Những điều không được viết

Trong thực tế có rất nhiều câu chuyện nếu không gặp thì không thể nói ra. Đôi khi chỉ cần biết thông tin cũng đã có thể làm cho tình hình thay đổi. Vậy nên tôi rất thích những người biết thông tin không giữ bí mật mà đem chia sẻ nó cho người khác. Đồng thời tôi cũng muốn trở thành người chia sẻ thông tin cho những ai cần nó.

  • Tình hình thị trường: chẳng hạn chỗ nào có thể kiếm được lợi nhuận, nhu cầu cần những nhân tài như thế nào…
  • Công ty nào, doanh nghiệp đầu tư nào, dịch vụ nào đang có vấn đề (vì có khả năng bị kiện)
  • Cách thức phán đoán: những người như thế nào thì có xu hướng nguy hiểm(vì tôi không muốn làm việc cùng)
  • Cách thức phán đoán: nên nhận lời khuyên từ những người như thế nào
  • Thông tin thích hợp: những người giới thiệu nhân sự như thế nào là tốt
  • Thông tin về doanh nghiệp, về những người đang làm kinh doanh về lĩnh vực nào…

Những điều tôi muốn viết sau này

  • Từ quan điểm của một lập trình viên, bạn muốn trở thành Freelancer hay làm việc cho công ty như thế nào?
  • Phương pháp phán đoán: đánh giá công ty, phán đoán những điều kiện rủi ro
  • Các sách tiếng Nhật và thông tin có ích về khởi nghiệp thưc tế mang tính cá nhân hầu như là không có(vậy nên tôi cũng đã thất bại rất nhiều lần). Tôi nghĩ rằng có rất nhiều thông tin có ích được viết bằng tiếng anh (có thể 1 lúc nào đó tôi sẽ chia sẻ 1 list các thông tin tiếng anh có ích)

Cảm tưởng

Vì có người quen muốn khởi nghiệp nên tạm thời tôi viết ra đây khá nhiều những điều mình đã nghĩ. Những điều tôi viết ra ở trên là những điều tôi đã hiểu ra trong 2, 3 năm làm việc. Để có thể hiểu và vận dụng được nó tôi nghĩ sẽ mất khoảng 5,6 năm.

Thật buồn khi phải nói rằng tất cả những công việc liên quan đến lập trình chỉ là một phần nhỏ trong kinh doanh. Nếu bạn có suy nghĩ trở thành Freelancer hoặc giám đốc thì tôi nghĩ đó là 1 điều tốt cho bạn. Trong giới kinh doanh, nếu bạn chỉ có kinh nghiệm về kỹ thuật thì bạn sẽ bị đánh giá là 1 người không hiểu về kinh doanh. Cũng giống như lập trình viên, nếu bạn không có bằng MBA, không có kinh nghiệm thực tế thì bạn sẽ không thể kinh doanh. Những chuyên gia về quản lý, marketing, kinh doanh phải là những người giỏi nhất ở lĩnh vực đó.Cũng giống như kỹ thuật, điểm quan trọng của kinh doanh là phải biết rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm. Nếu có bạn là nhà khởi nghiệp tôi nghĩ bạn sẽ có rất nhiều vấn đề được giải quyết, và tôi nghĩ điều đó là đúng. Nếu có những người bạn bù đắp cho những khuyết điểm của các kỹ thuật viên, tôi nghĩ hầu hết các vấn đề sẽ được giải quyết. Tuy nhiên khá là khó để có thể tìm được 1 một nhóm chuyên gia đáng tin cậy từ thể loại này.

Nếu bạn muốn viết gì đó cho thế giới, hãy viết 1 cuốn sách(tham khảo Kindle, mã nguồn mở) Thực sự mà nói, nếu tôi có những thông tin và cuốn sách như thế trước khi khởi nghiệp thì tôi đã không gặp thất bại nhiều như vậy, đã không tiêu tốn quá nhiều tiền bạc và thời gian vô ích như vậy (nếu nói về tiền có lẽ tôi ra mất hàng trăm nghìn đến hàng triệu yên) Những thông tin này tôi nghĩ nó sẽ có ích đối với Freelancer, các doanh nhân khởi nghiệp, giảm đi sự vất vả, tiền bạc, tăng cơ hội thành công cho những ai đang muốn khởi nghiệp, kinh doanh độc lập. Nếu có thời gian, tôi dự định sẽ tổ chức các hoạt động liên quan đến việc giải quyết các khó khăn, vướng mắc cho các Freelancer, nhà khởi nghiệp như đã trình bày ở trên.

Registration Login
Sign in with social account
or
Lost your Password?
Registration Login
Sign in with social account
or
A password will be send on your post
Registration Login
Registration